
1. Không làm hết các câu hỏi
Các bạn sẽ bảo- có làm được đâu mà làm hết. Hoặc - có đủ thời gian đâu mà làm được hết.
Các bạn CHẮC CHẮN làm được
Các bạn luôn nhớ, đề thi những năm gần đây thường có 4 câu hỏi, 3 câu 20 điểm và một câu bài tập 40 điểm. Với câu hỏi lý thuyết, một câu trả lời của các bạn dù hay mấy, dù dài mấy- đến 4 trang- cũng chỉ được tối đa 20 điểm. Nhiều người làm 3 tờ giấy thi mà điểm cũng không cao hơn người làm 1 tờ giấy thi vì chỉ LÀM DÀI chứ không LÀM ĐỦ. Theo các tài liệu khoa học đã tổng kết- xác xuất đúng thường sẽ là 70%. Như vậy, nếu các bạn làm được cả 04 câu thì xác xuất được 7 điểm sẽ cao hơn là làm chắc chắn 3 câu (8 x 70% = 5.6 điểm). Vì vậy, thay vì làm quá kỹ một câu thì các bạn nên bố trí thời gian làm đủ cả 4 câu (180 phút /100 điểm: như vậy, các câu hỏi 20 điểm thường cần 35 phút và câu hỏi bài tập cần khoảng 70 phút. Tuy nhiên, có nhiều câu hỏi lý thuyết có thể chỉ cần 25').
Tip: Đọc cả 4 câu, chọn câu có dạng quen thuộc hoặc dễ làm trước, các câu còn lại làm sau (Tip này quá quen nhưng không phải ai cũng làm được). Có nhiều bạn do gặp câu quen thuộc và dễ làm trước nên làm rất cẩn thận và dài dòng, tốn rất nhiều thời gian nên các câu sau không còn thời gian làm nữa. Hoặc, có bạn chỉ học kỹ một số sắc thuế như GTGT, TNCN và trong đầu luôn nghĩ là câu hỏi về thuế TNDN là khó nên để cuối cùng. Tuy nhiên, trong nhiều TH, câu hỏi về TNDN rất dễ lấy điểm mà bị bỏ qua, rất tiếc.
2. Làm đủ nhưng không hết ý của câu hỏi:
Nhiều bạn trả lời câu hỏi - đặc biệt là các câu hỏi lý thuyết - thường bỏ quên một vài ý hoặc để trống một số ý mà các bạn chưa biết các trả lời và vì vậy, cũng không được hết số điểm của câu
Các bạn lưu ý là đáp án luôn cho điểm CHI TIẾT theo TỪNG Ý trong câu hỏi. Nếu các bạn bỏ qua ý nào thì chắc chắn không thể có điểm cho ý đó và vì vậy sẽ không được điểm tối đa. Vì thế, tip thứ 2 là phải đọc, gạch chân dưới các ý của câu hỏi và trả lời đủ các ý đó, đừng bỏ trống, cho dù hiểu như thế nào cũng phải ghi câu trả lời vào vì có khi chỉ một gạch đầu dòng của các bạn mà đúng đã được 0.5 điểm.
VD: Hãy cho biết thế nào là cá nhân cư trú? Cách xác định thuế TNCN đối với TN từ tiền lương tiền công của cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú có những khác biệt căn bản gì?
Câu trả lời phải đủ 2 ý: Tiêu thức xác định cá nhân cư trú và sự khác biệt (Chỉ rõ ai? Bao nhiêu? như thế nào?)
3. Làm tắt các bước
Thực tế cho thấy khi làm bài thi, thay vì tính toán số thuế cho từng nghiệp vụ, nhiều bạn làm tắt bằng cách cộng gộp tất cả các khoản chi phí được trừ hoặc thuế VAT đầu ra, VAT đầu vào. Cách này có thể làm cho các bạn bị bỏ qua một số điểm thành phần vì các lý do sau:
(1) Một trong số các khoản chi phí hoặc VAT đầu ra, VAT đầu vào bị tính nhầm thì TỔNG chi phí/VAT đầu ra/VAT đầu vào sẽ bị sai và rất khó để G.V có thể tìm và nhặt TỪNG thông tin trong phép tính để cho điểm. (Mặc dù G.V vẫn thường phải làm như vậy). Và có nhặt thì cũng không bao giờ cho hết điểm vì chưa ra đến kết quả cuối cùng. Nhưng nếu các bạn tách ra, đúng phần nào sẽ được trọn vẹn điểm phần đó.
(2) Trong một số TH, đáp án yêu cầu phải có phần giải thích (vì sao lại tính/không tính; chịu/không chịu thuế) thì các bạn sẽ bị bỏ mất điểm phần này.
Vì vậy tip 3- không làm tắt, không cộng gộp nếu có đủ thời gian
Với các kỳ thi của Việt Nam, các bạn cần ghi đủ cả các thông tin TỔNG - TỔNG VAT đầu ra, TỔNG VAT đầu vào được khấu trừ, TỔNG chi phí được trừ... vì phần này vẫn được tính điểm. (Nhưng tip này chưa hẳn đúng với các kỳ thi quốc tế vì trong marking Scheme của các kỳ thi (Malaysia, UK, Australia mà mình có) chỉ quan tâm điểm thành phần, có khi còn không quan tâm đến số cuối cùng nhé). ![]()
4. Trả lời không đúng ý câu hỏi - còn gọi là lạc đề
Lỗi này khá nhiều - đặc biệt là với câu hỏi lý thuyết. Và dù bạn có mất tgian viết rất dài thì cg không có điểm vì trong đáp án không có. ![]()
Tip: gạch chân các ý trong câu hỏi, định hình trước khi trả lời câu hỏi để có câu trả lời đúng ý câu hỏi.(Tip này chỉ đúng trong TH các bạn có kiến thức về câu hỏi đó, trong TH không biết rõ câu trả lời thì quay về Tip 1- cứ hiểu sao viết vậy, các bạn đã đi làm trong thực tế thế nào thì viết thế, ĐẶC BIỆT, nếu không đủ thời gian hoặc nhớ không kỹ thì cứ KEY WORDS mà viết, vẫn được tính điểm, không nên bỏ qua bất kỳ câu hỏi nào).
5. Lúng túng với câu hỏi có thông tin chưa đầy đủ nên làm bài mất rất nhiều thời gian cho câu hỏi đó.
Trong một số TH, câu hỏi có thể đưa ra các thông tin chưa đầy đủ hoặc chưa chặt chẽ để có một câu trả lời duy nhất nên nhiều bạn lúng túng, không biết nên làm như thế nào.
Tip: Các bạn có thể đưa ra một giả định (kiểu bổ sung thông tin cho đề bài ấy) và làm theo giả định của mình. Nếu còn nhiều thời gian thì đưa các giả định khác nhau, nếu không thì chỉ cần một giả định vẫn có thể có điểm tối đa.
VD: Đề thi cho thông tin: hàng hóa tiêu dùng nội bộ - không nói rõ là dùng cho SXKD hay không dùng cho SXKD. Các bạn có thể cho giả định - Giả sử dùng cho SXKD --> không kê khai, tính thuế GTGT đầu ra, thuế GTGT đầu vào vẫn được khấu trừ. Hoặc giả định: Không dùng cho SXKD-->tính thuế GTGT đầu ra cho HHDV theo giá bán của SP cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh và làm theo giả định này.
6. Cho ví dụ dài dòng:
Trong đề thi lý thuyết thường có một số câu yêu cầu - cho VD minh họa.
Lưu ý rằng- VD minh họa cho một ý nhỏ thường chỉ được 1/4 - 2/4 điểm. Vì thế, không nên mất quá nhiều thời gian về VD này. Hỏi gì cho VD ấy TRỰC TIẾP, LUÔN, không sa đà.
VD: - Các TH gia hạn nộp thuế, cho VD minh họa:
Trả lời: Trong năm tính thuế N, DN bị cháy một kho nguyên liệu và phân xưởng SX --> DN được gia hạn nộp thuế. (XONG- 1/4 điểm. ![]()
Ngoài ra, nên nhớ kỹ năng: ĐẾM SỐ LƯỢNG trong từng nội dung và TRẢ LỜI ĐỦ SỐ LƯỢNG.... mà cô đã nhắc nhé.
PSG. TS. Lý Phương Duyên